|
|
|
Begrafenisriten zijn de meest uitgebreide van alle levenscyclus ceremonies en waarbij de monniken een prominente rol spelen. Het is een basis-gegeven van het Boeddhisme dat het bestaan bestaat uit lijden, of het nu gaat om geboorte, het dagelijks leven, ouderdom of sterven. Dit is overduidelijk als de dood in huis komt. Boeddhisme kreeg gemakkelijk voet aan de grond in Thailand juist omdat het meer te zeggen had over sterven, dood en het hiernamaals dan het oudere animisme.
- De mensen vertrouwen erop dat de monniken de sutras reciteren die gunstig zijn voor de overledene en alle begrafenisriten en herdenkingsceremonies uitvoeren. Het uitvoeren van de riten voor de doden kan beschouwd worden als de onmisbare dienst die de monniken geven aan de gemeenschap. Dit is de reden waarom het crematorium in elke grote tempel geen concurrentie heeft vanuit de seculiere maatschappij.
- Het idee dat sterven lijden is, alleen verlicht door universele kennis, geeft een algemene stemming van overgave aan begrafenissen. Onder een kleine selecte groep bestaat de hoop op Nibbana met het verdwijnen van het persoonlijke streven; onder de grote meerderheid is er de verwachting van wedergeboorte hetzij in deze wereld, in de hemel van Indra of een ander, of in een andere bestaansdimensie, mogelijkerwijze als geest. Over de algemene doemstemming komt het gevoel dat verdienstelijke daden de conditie van de overledene kunnen verbeteren. De boodschap van Anatta (niet zelf) kan niet geheel alle angst wegnemen, in het geval dat de overledene blijft bestaan als pretas, of een wezen dat kwellingen ondergaat. Daarom doen verwanten er alles aan om hun conditie te verbeteren.
Volgens traditie moet er moeite gedaan worden, als een persoon stervende is, om diens geest te richten op de Boeddhistische geschriften of om hem/haar de namen van Boeddha -zoals Phra Arahant- te laten opzeggen. De naam kan gefluisterd worden in het oor indien de persoon al ver weg is. Soms worden er vier lettergrepen -ci, re, ru, en ni- op een stuk papier geschreven en in de mond van de stervende gelegd. De lettergrepen worden beschouwd als het hart van Abhidharma en representeren resp. het hart, mentale concepten, vorm en Nibbana. Men hoopt dat als de laatste gedachten van de desbetreffende gericht zijn op Boeddha en de voorschriften, dat de vrucht van deze verdienstelijke daad gunstig zal zijn voor de overledene in diens nieuwe bestaan. In een dorp, op het moment van sterven, kunnen de verwanten luid klagen, zowel om hun verdriet te uiten als om de buren te waarschuwen die komen om te helpen.
- Na het overlijden vindt er een bad-ceremonie plaats waarin verwanten en vrienden water gieten over het hoofd van de overledene. Het lichaam wordt dan geplaatst in een kist en omringd met kransen, kaarsen en wierook. Indien mogelijk wordt ernaast een foto van de persoon gelegd, en gekleurde lichten opgehangen boven de kist. Soms wordt de crematie een week uitgesteld om verwanten die van ver moeten komen de gelegenheid te geven om aanwezig te zijn, of om speciale eer aan de dode te bewijzen. In dit geval komt er een groep monniken naar het huis, één of meerdere malen per dag om te reciteren uit de Abhidharma, soms de bhusa yong -een breed lint aan de kist- vasthoudend. Er wordt de aanwezige monniken voedsel aangeboden als deel van verdienste maken voor de overledene.
- Het voedsel dat in naam van de overledene wordt aangeboden, staat bekend als Matakabhatta, van mataka, 'die dood is'. Bij de presentatie ervan wordt er gezegd:
- "Edele heren, we smeken nederig om dit mataka voedsel en deze giften aan te mogen bieden aan de Sangha. Moge de Sangha dit voedsel en deze giften ontvangen opdat ons aan het einde van de tijd voordeel en geluk moge toevallen."
-
- Bij een gewone uitvaart in noord Thailand, vindt de crematie plaats binnen drie dagen. De buren verzamelen zich voor een nachtelijk feest, wonen de diensten bij en spelen kaartspelletjes en dominos. De laatste nacht komt na de crematie.
- Op de dag van de crematie speelt er een orkest en wordt er alle mogelijke moeite gedaan om het verdriet, eenzaamheid en angst voor geesten te verdrijven door muziek en het samenzijn. Voordat de processie begint, beginnen de monniken een dienst te reciteren in het huis en gaan vervolgens de kist voor langs de trap van het huis die soms bedekt is met bananenbladeren. Men vindt het nodig dat het lichaam niet op de gebruikelijke wijze het huis verlaat maar door een gat in de vloer of muur; vandaar dat de trappen bedekt zijn met bananenbladeren om het 'ongebruikelijk' te maken.
- Een man met een witte banier op een lange stok gaat vaak voorop bij een processie naar de plek van crematie. Hij wordt gevolgd door oudere mannen die bloemen in zilveren schalen dragen en daarna door een groep van acht tot tien monniken die voor de kist lopen en het lange brede lint -de bhusa yong- vasthouden. Vaak herhaalt één van de monniken delen van de Abhidharma tijdens de tocht.
- De kist wordt gedragen of ligt op een begrafeniswagen getrokken door een grote groep vrienden en verwanten die voelen dat ze een laatste dienst bewijzen en bezig zijn met een verdienstelijke daad. Als de processie vergezeld wordt door muziek, rijden de muzikanten in ossewagens of een vrachtwagen achteraan.
- Tijdens de dienst op begraafplaats zitten de monniken met hun gezicht naar de kist waarop de Pangusukula mantels rusten. Na het zingen wordt de kist geplaatst op de brandstapel gemaakt van steen. Hierna komen de mensen met toortsen of kaarsen, wierook en geurig hout, en gooien dit onder de kist zodat de daadwerkelijke crematie onmiddellijk plaatsvindt.
- Later word de as verzameld en bewaard in een urn.
Vaak worden de lichamen van prominente of rijke personen een jaar of langer bewaard in een speciaal gebouw bij de tempel. De crematie wordt zo lang uitgesteld om liefde en respect te tonen voor de overledene en om religieuze riten uit te voeren ten gunste van de overledene. In zulke gevallen wordt er een serie herdenkingsdiensten gehouden op de 7e, 50e en 100e dag na het overlijden. In één geval cremeerde een rijke handelaar het lichaam van zijn dochter niet voordat hij haar hele erfenis had uitgegeven aan gunstige diensten voor haar. Een andere handelaar spendeerde 10.000 bath aan verzekeringsgeld, ontvangen na de dood van zijn jonge zoon, aan religieuze ceremonies.
Zo lang als het lichaam aanwezig is, kan de ziel profiteren van de gegeven geschenken, de diensten en het zingen. Deze gedachte ligt achter het gebruik van het bhusa yong lint dat vanaf het lichaam in de kist leidt tot aan de reciterende monniken ervoor. De dode kan op die wijze contact hebben met de heilige sutras. Wanneer het lichaam gecremeerd is geworden, is de geest meer definitief afgesneden van de wereld; daarom is het beste om de geest niet te dwingen om de preta wereld definitief en onomkeerbaar, binnen te gaan, voordat het de voordelen heeft mogen ontvangen van de religieuze ceremeonies die zijn bedoeld om de status van de geest te verbeteren.
Bij crematies is het vrij gebruikelijk voor rijke mensen om boeken en pamfletten te laten drukken ter distributie, met Boeddhistische lessen in de vorm van verhandelingen, vertalingen van sutras, historische beschrijvingen en uitleg over de ceremonies. Zulke boeken, in een oplage van duizenden, zijn niet alleen een eerbetoon aan de overledene en een manier om het lot te verbeteren, maar bezitten ook praktische waarde.
|
|